ROBERT SZCZERBOWSKI

Robert Szczerbowski urodził się w Poznaniu w 1959 roku. Jest polskim artystą interdyscyplinarnym, którego zróżnicowana i oryginalna twórczość wymyka się próbom zaszufladkowania i przyporządkowania. Studiował filozofię w latach 80. i w tym samym czasie rozpoczął swoją działalność artystyczną jako pisarz. W swojej wczesnej twórczości eksplorował granice języka i narracji, stosując eksperymentalne formy pisania. Jest m.in. autorem książek Księga żywota (przy – powieść) (1990), Æ (1991), Kompozycje (1991). Z 1995 roku pochodzi jego pionierska publikacja polskiego tekstu literackiego w formie cyfrowej (hipertekst Æ, wyd. II).  Jego prace znajdują się w muzeach i kolekcjach prywatnych.

​

Od połowy lat 90. Szczerbowski poświęcił się wyłącznie twórczości wizualnej. Pracując w różnych mediach (obrazy, obiekty, instalacje, wideo), podejmuje zagadnienia związane z kulturowymi konsekwencjami cyfrowej transformacji. Koncentruje się na ludzkiej tożsamości i świadomości w kontekście sztucznej inteligencji, rzeczywistości wirtualnej i rozwijających się mediów społecznościowych.
W swoich realizacjach buduje spójne, autonomiczne światy narracyjne, przekraczające zwyczajowe definicje poszczególnych mediów. Wykorzystuje w nich estetykę i język zaawansowanych technologii. W malarstwie Szczerbowski odwołuje się do struktur geometrii fraktalnej oraz biometrycznych systemów rozpoznawania twarzy. W obiektach i instalacjach wykorzystuje języki programowania, przekształcając ich specjalistyczne kody w nośniki znaczeń kulturowych i symbolicznych.
 

W 1997 roku Robert Szczerbowski otrzymał od Fundacji Kultury Polskiej grant na realizację nowego projektu, który wkraczał w dziedzinę sztuk plastycznych. Dwie wystawy: Retrospektywa na koniec Czasu (1997) był to katalog nieistniejącej wystawy. Ta dwujęzyczna publikacja zawierała wyłącznie ilustracje - fotografie obiektów i ich opisy.

Na kanwie tego katalogu w 1998 roku została zrekonstruowana prawdziwa ekspozycja w Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie pod tym samym tytułem. Podtytuł Retrospektywa na koniec czasu, krył w sobie mistyfikację polegającą na tym, że większość z tych prac nie była nigdy wcześniej pokazywana publicznie. Projekt wydawał się być rekapitulacją czy też właśnie historyczną retrospektywą dotychczasowej kultury duchowej człowieka w kontekście nowej ery informatycznej, technologicznej i naukowej. Choć głęboko zakorzeniony w odniesieniach do zewnętrznego świata kultury, ostatecznie odsyłał on wewnętrznej sfery ludzkiego doświadczenia – domeny umysłu, pamięci i duchowości.

Po roku 2000 Szczerbowski zajmował się niemal wyłącznie malarstwem, tworząc również prace wideo.

W cyklu Obrazy fraktalne (2000-2003) artysta, posługując się tradycyjnymi środkami, przedstawia na płótnach gęste i barwne struktury geometryczne, złożone z pikseli malowanych farbami olejnymi lub akrylowymi. Odkrywając potencjał geometrii fraktalnej dla sztuki, Szczerbowski wciąga te wirtualne struktury w świat rzeczywisty i materializuje je jako malarskie tematy. Inspiruje go podobieństwo form powstających w wyniku czysto matematycznych operacji i przy użyciu maszyny (ale nie sztucznej inteligencji) do zadziwiających, często psychodelicznych motywów znanych z ludzkiej wyobraźni, które wcześniej manifestowały się m.in. w sztuce i religii.
Z kolei w serii portretów zatytułowanej ID (Tożsamość) z 2020 roku, wykonanych w skali szarości, przywołuje wszechobecną technologię rozpoznawania twarzy. Rozwija motyw spikselizowanego obrazu, który pojawił się po raz pierwszy w Autoportrecie z 2002 roku. W tym cyklu Szczerbowski szeroko odnosi się do tematu tożsamości w aspekcie różnych mediów, przywołując jej różne warianty. 
Jego realizacje wideo powstałe w latach 2004-2006, opierały się na cyfrowym przetworzeniu i znalezionych materiałach filmowych. Stanowią one krytyczne odniesienie do współczesnej percepcji wizualnej, kreowanej przez nadmiar bodźców i informacji w mediach, który nie pozostawia miejsca dla wyobraźni. 

Ostatnia wystawa z 2026 roku, zatytułowana I AM AI prezentowała 3 fikcyjne eksponaty, ikoniczne obiekty, gdzie święte teksty spotykają się z kodem maszynowym i cyfrowym światem AI. To obraz świata, w którym ulega zatarciu granica między organicznym i cyfrowym, między tym, co realne a symulacją, a pytania o transcendencję i tożsamość stają się niepokojąco istotne.